Άρθρα

Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) είναι μια πάθηση που επηρεάζει τη συμπεριφορά. Εκδηλώνεται στην παιδική ηλικία και μπορεί να συνεχιστεί και μετά την ενηλικίωση. Μάθετε περισσότερα για τη ΔΕΠΥ, τα συμπτώματα που προκαλεί τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες, καθώς και τη διαχείριση και την αντιμετώπισή της.

Τι είναι η ΔΕΠΥ;

Η ΔΕΠΥ είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που μπορεί να προκαλέσει διάσπαση της προσοχής, υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα. Οι άνθρωποι που πάσχουν από ΔΕΠΥ μπορεί να φαίνονται ανήσυχοι, να έχουν βραχεία ικανότητα συγκέντρωσης της προσοχής ή δυσκολία στη συγκέντρωση, καθώς και να ενεργούν παρορμητικά ή απερίσκεπτα.

Τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ συνήθως παρατηρούνται για πρώτη φορά σε νεαρή ηλικία και οι περισσότερες περιπτώσεις διαγιγνώσκονται όταν τα παιδιά είναι από έξι έως δώδεκα ετών. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί αρχικά να γίνει λανθασμένα διάγνωση μιας άλλης ψυχικής πάθησης, όπως της διπολικής διαταραχής, ή να μην γίνει σωστή διάγνωση μέχρι να ενηλικιωθεί το εν λόγω παιδί. 

Πολλά παιδιά ενδέχεται να περάσουν από φάσεις κατά τις οποίες είναι ανήσυχα ή αντιμετωπίζουν δυσκολίες συγκέντρωσης της προσοχής, χωρίς να έχουν απαραίτητα ΔΕΠΥ. Αν υποψιάζεστε ότι ένα παιδί πάσχει από ΔΕΠΥ, πρέπει να απευθυνθείτε σε έναν επαγγελματία υγείας, ώστε να συζητήσετε το ενδεχόμενο διάγνωσης.

Αν και τα συμπτώματα συνήθως βελτιώνονται όσο μεγαλώνει ένας άνθρωπος που πάσχει από ΔΕΠΥ, πολλοί ενήλικες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν προβλήματα, ενώ κάποιοι μπορεί να εμφανίσουν επιπλέον ψυχιατρικές διαταραχές, συνήθως διαταραχές διάθεσης και αγχώδεις διαταραχές, διαταραχές χρήσης ουσιών (εξάρτηση) ή διαταραχές προσωπικότητας. Για παράδειγμα, η ΔΕΠΥ εμφανίζεται μαζί με αγχώδεις διαταραχές στο 25% των περιπτώσεων, ενώ είναι επίσης συχνό φαινόμενο να εμφανίζεται μαζί με κάποια διαταραχή ανάγνωσης.

Ποιοι είναι οι κύριοι τύποι ΔΕΠΥ;

Οι άνθρωποι που πάσχουν από ΔΕΠΥ μπορεί να αντιμετωπίζουν προβλήματα με απροσεξία, υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα, αλλά δεν εμφανίζουν απαραίτητα και τα τρία αυτά συμπτώματα μαζί. Υπάρχει μια σχετική κατάσταση, γνωστή ως διαταραχή ελλειμματικής προσοχής (ΔΕΠ), η οποία μπορεί να προκαλέσει προβλήματα απροσεξίας χωρίς την υπερκινητικότητα ή παρορμητικότητα που συνοδεύουν τη ΔΕΠΥ.

Πόσοι άνθρωποι πάσχουν από ΔΕΠΥ;

Τα αναφερόμενα ποσοστά ΔΕΠΥ διαφέρουν ανά τον κόσμο και κυμαίνονται από το 1% των παιδιών σχολικής ηλικίας σε ορισμένες χώρες έως σχεδόν 20% σε άλλες. Παρότι ο λόγος για μια τόσο μεγάλη διακύμανση στα αναφερόμενα ποσοστά δεν είναι ξεκάθαρος, ορισμένοι ειδικοί ισχυρίζονται ότι μπορεί να σχετίζεται με τον διαφορετικό τρόπο που ορίζονται τα περιστατικά.

Σύμφωνα με μια ανάλυση 175 ερευνητικών μελετών σε παγκόσμιο επίπεδο, εκτιμήθηκε ότι ο συνολικός επιπολασμός της ΔΕΠΥ σε παιδιά ηλικίας 18 ετών είναι 7,2%. Βάσει της διεξαγωγής εξετάσεων για ΔΕΠΥ σε 11.422 ενήλικες ηλικίας 18–44 ετών σε 10 χώρες της Αμερικής, της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής, εκτιμήθηκε ότι ο μέσος επιπολασμός είναι 3,4%.

Συμπτώματα

Τα κύρια συμπτώματα της ΔΕΠΥ αφορούν τη διάσπαση της προσοχής, την υπερκινητικότητα και την παρορμητικότητα.

Ποια είναι τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ;

Οι άνθρωποι που πάσχουν από ΔΕΠΥ μπορεί να αντιμετωπίζουν διάσπαση της προσοχής, υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα, αλλά δεν εμφανίζουν απαραίτητα και τα τρία αυτά συμπτώματα μαζί. Στα συμπτώματα περιλαμβάνονται τα εξής:

  • Διάσπαση της προσοχής:
    • Βραχεία ικανότητας συγκέντρωσης, εύκολη διάσπαση της προσοχής από περισπασμούς.
    • Διαφυγή λεπτομερειών, λάθη από απροσεξία.
    • Προβλήματα μνήμης στις καθημερινές δραστηριότητες και απώλεια αντικειμένων.
    • Δυσκολία στην ολοκλήρωση χρονοβόρων ή μονότονων εργασιών.
    • Τάση έναρξης νέων εργασιών ή έργων πριν την ολοκλήρωση των υφιστάμενων.
    • Δυσκολία στην ακρόαση όσων λένε άλλοι άνθρωποι.
    • Δυσκολία στην τήρηση οδηγιών.
  • Υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα:
    • Συνεχής κίνηση ή νευρικότητα. Συνεχής δραστηριότητα.
    • Αδυναμία παιχνιδιού ή ενασχόλησης με χόμπι με ήσυχο τρόπο.
    • Απερισκεψία και μειωμένη ή καθόλου αίσθηση του κινδύνου.
    • Φλυαρία και ομιλία χωρίς να είναι η σειρά του πάσχοντα να μιλήσει.
    • Διακοπές ή παρεμβάσεις στις δραστηριότητες ή συνομιλίες άλλων.

Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να οδηγήσουν σε αναπτυξιακά προβλήματα, όπως οι χαμηλές ακαδημαϊκές επιδόσεις, δυσκολίες στην πειθάρχηση και έλλειψη κοινωνικών αλληλεπιδράσεων.

Ποια είναι τα στάδια της ΔΕΠΥ;

Τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ εμφανίζονται συνήθως για πρώτη φορά σε νεαρή ηλικία και μπορεί να γίνουν πιο αισθητά όταν τα παιδιά αρχίζουν να πηγαίνουν σχολείο. Όταν τα παιδιά μπαίνουν στην εφηβεία, η υπερκινητικότητα τους μπορεί να μειωθεί. Ωστόσο, πολλά από αυτά αντιμετωπίζουν προβλήματα στις σχέσεις και επιδεικνύουν αντικοινωνικές συμπεριφορές.

Η απροσεξία, η ψυχοκινητική ανησυχία και η παρορμητικότητα συνήθως μειώνονται με την ηλικία, αλλά πολλοί ενήλικες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Σύμφωνα με μια μελέτη, διαπιστώθηκε ότι σχεδόν οι μισοί άνθρωποι που είχαν ΔΕΠΥ κατά την παιδική ηλικία συνέχισαν να ικανοποιούν πλήρως τα κριτήρια για ΔΕΠΥ ενηλίκων. Τα συμπτώματα της απροσεξίας επιμένουν στους ενήλικες για πολύ περισσότερο χρόνο από την υπερδραστηριότητα ή την παρορμητικότητα. Στους ενήλικες, η υπερκινητικότητα πιο συχνά εσωτερικεύεται και τα συμπτώματα της απροσεξίας μπορεί να συγκαλυφθούν από συμπτώματα άγχους ή στρατηγικές αντιστάθμισης με γνωρίσματα ιδεοληψίας.

Ποιες είναι οι πρώτες ενδείξεις της ΔΕΠΥ;

Συνήθως, η υπερκινητικότητα και η παρορμητικότητα είναι τα κύρια συμπτώματα στα παιδιά. Σε αυτά περιλαμβάνεται η νευρικότητα, η βραχεία ικανότητας συγκέντρωσης της προσοχής και η αδυναμία ενός παιδιού να παίζει ήσυχα.

Αιτίες και παράγοντες κινδύνου

Τα ακριβή αίτια της ΔΕΠΥ είναι άγνωστα. Ωστόσο, βάσει έρευνας έχουν εντοπιστεί διάφοροι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο ενός παιδιού να εμφανίσει την πάθηση.

Τι προκαλεί τη ΔΕΠΥ;

Θεωρείται ότι υπάρχουν διάφοροι παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση της ΔΕΠΥ, όπως:

  • Τα γονίδια μιας οικογένειας.
  • Η κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα ή η χρήση ναρκωτικών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
  • Η έκθεση σε περιβαλλοντικές τοξίνες, όπως τα υψηλά επίπεδα μόλυβδου, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
  • Ο πρόωρος τοκετός (πριν από την 37η εβδομάδα της εγκυμοσύνης) και το χαμηλό βάρος του νεογέννητου.
  • Η έκθεση σε περιβαλλοντικές τοξίνες σε νεαρή ηλικία.
  • Οι εγκεφαλικές βλάβες.
 

Είναι κληρονομική η ΔΕΠΥ;

Τα γονίδια που κληρονομούνται από τους γονείς αποτελούν σημαντικό παράγοντα για την εκδήλωση της πάθησης σε παιδιά. Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις, η ΔΕΠΥ συνδέεται με διάφορους γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες κινδύνου, οι οποίοι έχουν μικρή δράση μεμονωμένα, αλλά η συγκεντρωτική τους δράση καθιστά τους ανθρώπους πιο ευπαθείς στην πάθηση.

Ποιοι άνθρωποι εμφανίζουν ΔΕΠΥ;

Επειδή η ΔΕΠΥ δεν έχει μία μοναδική αιτία, ο οποιοσδήποτε άνθρωπος μπορεί να εμφανίσει την πάθηση. Εκδηλώνεται στην παιδική ηλικία και μπορεί να εμφανίζεται πιο συχνά στα μέλη ορισμένων οικογενειών.

Πόσο καιρό μπορεί να ζήσει κανείς όταν πάσχει από ΔΕΠΥ;

Η ΔΕΠΥ δεν μειώνει άμεσα το προσδόκιμο ζωής, αλλά καθ’ όλη τη ζωή ενός ατόμου, η ΔΕΠΥ μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο άλλων ψυχιατρικών διαταραχών και να έχει σημαντικό αντίκτυπο στη γενικότερη ποιότητα ζωής του. Ωστόσο, αν και δεν υπάρχει ριζική θεραπεία για τη ΔΕΠΥ, οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές παρέχουν συνήθως ανακούφιση από τα συμπτώματά της.

Διάγνωση

Δεν υπάρχει μία μοναδική εξέταση που επαρκεί για τη διάγνωση της ΔΕΠΥ, ενώ τα συμπτώματά της μπορεί να μοιάζουν με εκείνα άλλων συμπεριφορικών προβλημάτων. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα καθυστερήσεις στη διάγνωση.

Πώς γίνεται η διάγνωση της ΔΕΠΥ;

Η διάγνωση της ΔΕΠΥ μπορεί να γίνει μόνο ύστερα από μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση από γιατρό που διαθέτει εμπειρία με την πάθηση. Για να γίνει διάγνωση ΔΕΠΥ, τα συμπτώματα πρέπει να συνεχίζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα και να επηρεάζουν την καθημερινότητα του ασθενή.

Εξετάσεις για τη διάγνωση της ΔΕΠΥ

Η διάγνωση της ΔΕΠΥ δεν μπορεί γίνει μέσω μιας απλής φυσικής ή ψυχολογικής εξέτασης. Ένας ειδικός πρέπει να πραγματοποιήσει μια διεξοδική αξιολόγηση, ώστε να γίνει η διάγνωση. Στην αξιολόγηση αυτή περιλαμβάνονται:

  • Μια φυσική εξέταση (η οποία μπορεί επίσης να συμβάλει στο να εκτιμηθεί εάν τα συμπτώματα προκαλούνται από κάποια άλλη πάθηση).
  • Συζητήσεις δια ζώσης με το παιδί ή τον ενήλικα που αξιολογείται.
  • Απευθείας συνομιλίες ή αναφορές από άλλους ανθρώπους που αλληλεπιδρούν με το άτομο που αξιολογείται, όπως οι σύντροφοι και οι δάσκαλοι.

Αρχικά, η διάγνωση της ΔΕΠΥ αφορούσε αποκλειστικά παιδιά, αλλά τώρα πια αναγνωρίζεται ότι στην περίπτωση ορισμένων ασθενών, η πάθηση επιμένει ύστερα από την ενηλικίωση. Παρ’ όλα αυτά, η διάγνωση της ΔΕΠΥ σε ενήλικες συνεχίζει να υστερεί. Η διαδικασία της διάγνωσης μπορεί να περιπλεχθεί από συμπτώματα που εμφανίζονται και σε άλλες ψυχιατρικές διαταραχές, οι οποίες μπορεί να εκδηλωθούν παράλληλα με την ΔΕΠΥ. Έχουν αναπτυχθεί εργαλεία ελέγχου που επιτρέπουν στους γιατρούς να προσδιορίσουν σε ποιους ενήλικες πρέπει να γίνεται αξιολόγηση για ΔΕΠΥ, ενώ οι κλινικές συνεντεύξεις και το οικογενειακό ιστορικό επιτρέπουν τη διαφοροποίηση μεταξύ ΔΕΠΥ και άλλων ψυχιατρικών παθήσεων που μπορεί να εμφανιστούν ταυτόχρονα.

Αντιμετώπιση και φαρμακευτική αγωγή

Η αντιμετώπιση και η φαρμακευτική αγωγή για τη ΔΕΠΥ μπορούν να ανακουφίσουν τα συμπτώματα και να διευκολύνουν τη ζωή κάποιου με αυτή την πάθηση.

Πώς αντιμετωπίζεται η ΔΕΠΥ;

Παρόλο που δεν υπάρχει ριζική θεραπεία για τη ΔΕΠΥ, τα παιδιά που προσβάλλει η πάθηση και οι γονείς τους μπορούν να λάβουν εκπαιδευτική και ευρύτερης μορφής υποστήριξη, συμβουλές και καθοδήγηση, παράλληλα με ιατρικές και συμπεριφορικές θεραπείες, ώστε να διαχειριστούν καλύτερα τις επιπτώσεις της πάθησης.

Για τους ενήλικες, η φαρμακευτική αγωγή είναι συχνά η πρώτη γραμμή θεραπείας, με πρόσθετη υποστήριξη βάσει ψυχολογικής θεραπείας.

 

Φαρμακευτική αγωγή

Μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφορα φάρμακα, τα οποία βοηθούν τους ανθρώπους να διαχειριστούν τα συμπτώματα που προκαλεί η ΔΕΠΥ. Οι γιατροί πρέπει συχνά να συνεργαστούν με τον εκάστοτε ασθενή, ώστε να βρεθεί το κατάλληλο φάρμακο ή η δοσολογία που φέρνουν το καλύτερο αποτέλεσμα για εκείνον. Τα περισσότερα φάρμακα για τη ΔΕΠΥ χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: τα διεγερτικά και τα μη διεγερτικά.

  • Διεγερτικά: Αυτά είναι τα πιο συχνά φάρμακα για τη ΔΕΠΥ. Δρουν αυξάνοντας τις χημικές ουσίες ντοπαμίνη και νορεπινεφρίνη στον εγκέφαλο, οι οποίες διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη σκέψη και την προσοχή.
  • Μη διεγερτικά: Τα μη διεγερτικά φάρμακα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία της ΔΕΠΥ. Μπορεί να φανούν χρήσιμα σε ασθενείς για τους οποίους τα διεγερτικά δεν είναι κατάλληλη επιλογή. Αυτά τα φάρμακα μπορούν επίσης να βελτιώσουν τη συγκέντρωση, την προσοχή και την παρορμητικότητα σε ένα άτομο με ΔΕΠΥ. Μπορούν να συνταγογραφηθούν σε συνδυασμό με ένα διεγερτικό, για αυξημένη αποτελεσματικότητα.
Ορισμένα αντικαταθλιπτικά μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν μόνα τους ή σε συνδυασμό με ένα διεγερτικό για τη θεραπεία της ΔΕΠΥ. Τα αντικαταθλιπτικά μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση όλων των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ και να συνταγογραφηθούν σε περιπτώσεις όπου δεν ενδείκνυται η χρήση διεγερτικών. Μπορούν επίσης να χορηγηθούν σε συνδυασμό με διεγερτικά, εάν ένας ασθενής πάσχει και από άλλη πάθηση, όπως κάποια αγχώδη διαταραχή.

Όπως όλα τα συνταγογραφούμενα φάρμακα, η χρήση των φαρμάκων για τη ΔΕΠΥ πρέπει να γίνεται υπό την επίβλεψη γιατρού.
 

Θεραπεία και παρεμβάσεις

Ορισμένες θεραπείες μπορεί να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της ΔΕΠΥ σε παιδιά, νέους και ενήλικες.

  • Συμπεριφορική θεραπεία: Μπορεί να βοηθήσει έναν ασθενή να διαχειρίζεται τη συμπεριφορά του. Οι θεραπευτές μπορούν να διδάξουν στα παιδιά κοινωνικές δεξιότητες και πώς να ανταποκρίνονται καταλλήλως στους άλλους ανθρώπους. Οι συμπεριφορικοί θεραπευτές μπορούν επίσης να παρέχουν υποστήριξη σε φροντιστές και εκπαιδευτικούς παιδιών που πάσχουν από ΔΕΠΥ.
  • Γνωστική συμπεριφορική θεραπεία (ΓΣΘ – CBT): Μπορεί συμβάλλει στην ενσυνειδητότητα, δηλαδή στην κατάσταση επίγνωσης και αποδοχής των σκέψεων και των συναισθημάτων. Αυτό μπορεί να βελτιώσει την ικανότητα προσήλωσης και συγκέντρωσης, καθώς και να μειώσει την παρόρμηση για λήψη απερίσκεπτων ενεργειών ή τη λήψη περιττών ρίσκων.
  • Οικογενειακή θεραπεία / δεξιότητες ανατροφής παιδιών: Όταν τα μέλη της οικογένειας μαθαίνουν αυτές τις δεξιότητες, μπορούν να βρίσκουν καλύτερους τρόπους διαχείρισης των συμπεριφορών που προκαλούν διατάραξη και να προάγουν τις θετικές αλλαγές.
  • Ομάδες υποστήριξης: Μπορούν να βοηθήσουν γονείς και οικογένειες να έρχονται σε επαφή με άλλους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα και ανησυχίες.
 

Διατροφή

Οι άνθρωποι που πάσχουν από ΔΕΠΥ πρέπει να προσπαθήσουν να ακολουθούν μια φυσιολογική, υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή.

Μερικοί άνθρωποι που πάσχουν από ΔΕΠΥ διαπιστώνουν ότι τα συμπτώματά τους φαίνεται να επιδεινώνονται μετά την κατανάλωση ορισμένων τύπων τροφίμων ή ποτών, ειδικά εκείνων που περιέχουν πρόσθετα συστατικά ή καφεΐνη. Σε αυτή την περίπτωση, προτείνεται να διατηρείται ένα ημερολόγιο φαγητού, ποτού και συμπεριφοράς, και να γίνονται σχετικές συζητήσεις με τον γιατρό. Εκείνος, με τη σειρά του, μπορεί να κάνει παραπομπή του ασθενή σε διατροφολόγο ή διαιτολόγο.

 

Άσκηση

Τα παιδιά που πάσχουν από ΔΕΠΥ θα πρέπει να λαμβάνουν στήριξη, ώστε να απολαμβάνουν δραστηριότητες όπως οι περίπατοι, το παιχνίδι στον κήπο ή η συμμετοχή σε ομαδικά αθλήματα. Εκτός από το ότι έτσι προάγεται η σωματική τους υγεία, με την τακτική άσκηση κατά τη διάρκεια της ημέρας τα παιδιά θα είναι επαρκώς κουρασμένα όταν έρθει η ώρα για ύπνο.

Για να μπορούν τα παιδιά να ηρεμήσουν πριν από τον ύπνο, το βράδυ πρέπει να ασχολούνται μόνο με ήρεμες δραστηριότητες, οι οποίες δεν τα υπερδιεγείρουν.

Πρόληψη

Αν και η ΔΕΠΥ δεν είναι δυνατόν να αποφευχθεί, υπάρχουν τρόποι να μειωθούν οι επιπτώσεις των συμπτωμάτων της. Για παράδειγμα, οι γονείς και οι φροντιστές παιδιών με ΔΕΠΥ μπορούν:

  • Να ορίζουν σαφή όρια και αναμενόμενες συμπεριφορές.
  • Να τηρούν σταθερό πρόγραμμα κατά την ημέρα, αλλά και όταν πλησιάζει η ώρα του ύπνου.
  • Να επιβραβεύουν το παιδί όταν επιδεικνύει θετικές συμπεριφορές και ακολουθεί οδηγίες (πρέπει να είναι απλές και εύκολα εφαρμόσιμες).
  • Να χρησιμοποιούν αυτοκόλλητα σε ένα γράφημα, ώστε να δείχνουν στο παιδί πότε επιδεικνύει θετικές συμπεριφορές. Ύστερα από μια εβδομάδα καταγραφής της θετικής συμπεριφοράς με αυτό το σύστημα, το παιδί μπορεί να κερδίζει μια ανταμοιβή.
  • Να γνωρίζουν τις συμπεριφορές του παιδιού και να παρεμβαίνουν σε καταστάσεις όπου εκνευρίζεται. Για παράδειγμα, μπορεί να χρειάζεται περιορισμός χρόνου παιχνιδιού με φίλους, αν αυτό του προκαλεί υπερδιέγερση.
  • Να μιλούν για το παιδί τους με άλλους φροντιστές, για παράδειγμα δασκάλους, ώστε να διασφαλίζουν ότι του παρέχεται οποιαδήποτε επιπλέον υποστήριξη χρειάζεται.

Οι ενήλικες που πάσχουν από ΔΕΠΥ μπορούν επίσης να χρησιμοποιήσουν διάφορες τεχνικές για τη διαχείριση των συμπτωμάτων τους:

  • Να παραμένουν σωματικά δραστήριοι και να ασκούνται τακτικά.
  • Να εξασφαλίζουν χρόνο για χαλάρωση.
  • Να δημιουργούν λίστες και να χρησιμοποιούν ένα ημερολόγιο για να οργανώνουν το πρόγραμμά τους.

Επιστημονικές μελέτες

Βρίσκεται σε εξέλιξη επιστημονική έρευνα για τους πιθανούς κινδύνους εκδήλωσης ΔΕΠΥ. Η προηγμένη τεχνολογία απεικόνισης έχει εντοπίσει δομικές και λειτουργικές διαφορές στον εγκέφαλο ανθρώπων που πάσχουν και εκείνων που δεν πάσχουν από ΔΕΠΥ. Τα υποκείμενα ανατομικά και λειτουργικά μετρήσιμα χαρακτηριστικά του εγκεφάλου, καθώς και οι γενετικοί παράγοντες, αποτελούν βασικό επίκεντρο της νευροψυχιατρικής έρευνας.

Πρόσφατες μελέτες υποστηρίζουν ότι ο άξονας εντέρου-εγκεφάλου και το εντερικό μικροβίωμα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του κινδύνου εκδήλωσης ΔΕΠΥ. Θεωρείται ότι οι βασικοί βιολογικοί μηχανισμοί που εμπλέκονται στον άξονα εντέρου-εγκεφάλου μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης ΔΕΠΥ.

Επίσης, βρίσκονται σε εξέλιξη έργα που βοηθούν τους επαγγελματίες υγείας να αποφασίζουν ποιοι είναι οι καλύτεροι τρόποι θεραπείας για τους πάσχοντες. Ολοκληρώθηκε μια ανασκόπηση μελετών σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια του όλο και αυξανόμενου αριθμού διαθέσιμων θεραπειών, συμπεριλαμβανομένων φαρμακολογικών και διαιτητικών παρεμβάσεων.

 

Παραπομπές

  1.  Katzman MA, Bilkey TS, Chokka PR, Fallu A, Klassen LJ. Adult ADHD and comorbid disorders: clinical implications of a dimensional approach. BMC Psychiatry. 2017;17(1):302. doi:10.1186/s12888-017-1463-3
  2.  D’Agati E, Curatolo P, Mazzone L. Comorbidity between ADHD and anxiety disorders across the lifespan. Int J Psychiatry Clin Pract. 2019;23(4):238-244. doi:10.1080/13651501.2019.1628277
  3.  Germanò E, Gagliano A, Curatolo P. Comorbidity of ADHD and dyslexia. Dev Neuropsychol. 2010;35(5):475-493. doi:10.1080/87565641.2010.494748
  4.  Polanczyk G, de Lima MS, Horta BL, Biederman J, Rohde LA. The worldwide prevalence of ADH: a systematic review and metaregression analysis. Am J Psychiatry. 2007;164(6):942-948. doi:10.1176/ajp.2007.164.6.942
  5.  Thomas R, Sanders S, Doust J, Beller E, Glasziou P. Prevalence of attention-deficit/hyperactivity disorder: a systematic review and meta-analysis. Pediatrics. 2015;135(4):e994-e1001. doi:10.1542/peds.2014-3482
  6.  Fayyad J, de Graaf R, Kessler R et al. Cross-national prevalence and correlates of adult attention-deficit hyperactivity disorder. Br J Psychiatry. 2007;190(5):402-409. doi:10.1192/bjp.bp.106.034389
  7.  Kessler RC, Green JG, Adler LA et al. Structure and diagnosis of adult attention-deficit/hyperactivity disorder: analysis of expanded symptom criteria from the Adult ADHD Clinical Diagnostic Scale. Arch Gen Psychiatry. 2010;67(11):1168-1178. doi:10.1001/archgenpsychiatry.2010.146
  8.  Weibel S, Menard O, Ionita A et al. Practical considerations for the evaluation and management of attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) in adults. Encephale. 2020;46(1):30-40. doi:10.1016/j.encep.2019.06.005
  9.  Faraone SV, Asherson P, Banaschewski T et al. Attention-deficit/hyperactivity disorder. Nat Rev Dis Primers. 2015;1:15020. doi:10.1038/nrdp.2015.20
  10.  Jain R, Jain S, Montano CB. Addressing diagnosis and treatment gaps in adults with attention-deficit/hyperactivity disorder. Prim Care Companion CNS Disord. 2017;19(5):17nr02153. doi:10.4088/PCC.17nr02153
  11.  Friedman LA, Rapoport JL. Brain development in ADHD. Curr Opin Neurobiol. 2015;30:106-11. doi: 10.1016/j.conb.2014.11.007
  12.  Dam SA, Mostert JC, Szopinska-Tokov JW, Bloemendaal M, Amato M, Arias-Vasquez A. The role of the gut–brain axis in attention-deficit/hyperactivity disorder. Gastroenterol Clin North Am. 2019;48(3):407-431. doi:10.1016/j.gtc.2019.05.001
  13.  Caye A, Swanson JM, Coghill D, Rohde LA. Treatment strategies for ADHD: an evidence-based guide to select optimal treatment. Mol Psychiatry. 2019;24(3):390-408. doi:10.1038/s41380-018-0116-3
 
 

Με την τεχνική του η­λε­κτρο­ε­γκε­φα­λο­γρα­φή­μα­τος, με­τρά­με τις η­λε­κτρι­κές διεγέρσεις του ε­γκε­φά­λου α­πό την ε­πι­φά­νεια του κρα­νί­ου, οι ο­ποί­ες κα­τη­γο­ριο­ποιού­νται στους τέσ­σε­ρις βασι­κούς τύ­πους ε­γκε­φα­λι­κών κυ­μά­των της κλα­σι­κής νευροφυ­σιο­λο­γί­ας.

Γράφει ο Δημήτρης Κατραντσιώτης, Ερευνητής Εφαρμογών Μουσικής Τεχνολογίας – Συνθέτης

Με την τεχνική του η­λε­κτρο­ε­γκε­φα­λο­γρα­φή­μα­τος, με­τρά­με τις η­λε­κτρι­κές διεγέρσεις του ε­γκε­φά­λου α­πό την ε­πι­φά­νεια του κρα­νί­ου, οι ο­ποί­ες κα­τη­γο­ριο­ποιού­νται στους τέσ­σε­ρις βα­σι­κούς τύ­πους ε­γκε­φα­λι­κών κυ­μά­των της κλα­σι­κής νευ­ρο-φυ­σιο­λο­γί­ας.

Τα Beta (30Hz-14Hz) για αυ­ξη­μέ­νη συ­γκέ­ντρω­ση και ε­πα­γρύ­πνη­ση, τα Alpha (14Hz-8Hz) για πε­ρι­συλ­λο­γή και χα­λα­ρή ε­πα­γρύ­πνη­ση, τα Theta (8Hz-4Hz) για βαθιά χαλά­ρω­ση και τα Delta (4Hz-0,5Hz) για βα­θύ ύ­πνο.

Ο πρώ­τος τύ­πος ε­γκε­φα­λι­κών κυ­μά­των Beta, συ­να­ντά­ται ό­ταν ο ε­γκέ­φα­λος συμ­με­τέ­χει ε­νερ­γά στις δια­νο­η­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες. Τα κύ­μα­τα αυ­τά εί­ναι σχε­τι­κά χα­μη­λού εύ­ρους και α­πό τα γρη­γο­ρό­τε­ρα των τεσ­σά­ρων ε­γκε­φα­λι­κών κυ­μά­των.

 Ο δεύ­τε­ρος τύ­πος ε­γκε­φα­λι­κών κυ­μά­των Alpha, εί­ναι αυ­τός της χα­λα­ρής ε­πα­γρύ­πνη­σης και πε­ρι­συλ­λο­γής. Θα μπο­ρούσα­­με να πού­με ό­τι αν τα Beta α­ντι­προ­σω­πεύ­ουν τη διέ­γερ­ση-ε­γρή­γορ­ση, τα Alpha α­ντι­προ­σω­πεύ­ουν τη χα­λά­ρω­ση.

Έ­να ά­το­μο που έ­χει ο­λο­κλη­ρώ­σει μια υ­πο­χρέ­ω­ση και κά­θε­ται να χα­λα­ρώ­σει ή κά­νει διά­λειμ­μα α­πό την ερ­γα­σί­α του, μπο­ρού­με να πού­με ό­τι βρί­σκε­ται σε κα­τά­στα­ση Alpha. Ό­πως ε­πί­σης και έ­να ά­το­μο που κα­τά το διά­λειμ­μα μί­ας σύ­σκε­ψης περ­πα­τά στον κή­πο σε χα­λα­ρή κα­τά­στα­ση, βρί­σκε­ται ε­πί­σης σε Alpha κα­τά­στα­ση.

Ο τρί­τος τύ­πος των ε­γκε­φα­λι­κών κυ­μά­των Theta, εί­ναι αυ­τός της βα­θιάς χα­λά­ρω­σης. Συ­να­ντάται συ­νή­θως σε ά­το­μα που έ­χουν ­φύ­γει α­πό το στό­χο τους και αρ­χί­ζουν την ο­νει­ρο­πό­λη­ση, κα­θώς και στις προ­σω­πι­κές μας κα­θη­με­ρι­νές α­σχο­λί­ες οι ο­ποί­ες έ­χουν μί­α ε­πα­να­λαμ­βα­νό­με­νη ρο­ή που μας προ­κα­λεί χα­λά­ρω­ση: Όταν σι­δε­ρώ­νου­με, στε­γνώ­νου­με τα μαλ­λιά μας, ξυ­ρι­ζό­μα­στε, βουρ­τσί­ζου­με τα δό­ντια μας και κά­νου­με μπά­νιο.

Εί­ναι η κα­τά­στα­ση ό­που μπο­ρού­με να σκε­φτού­με κα­λές ι­δέ­ες, κα­θώς οι στό­χοι μας γί­νο­νται τό­σο αυ­τό­μα­τοι ώ­στε ο ε­γκέ­φα­λός μας τους α­πο­συν­δέ­ει δια­νο­η­τι­κά. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό της εί­ναι η πο­λύ θε­τι­κή κα­τά­στα­ση του ε­γκε­φά­λου, και η υ­ψη­λή δε­κτι­κό­τητα.

Ο τέ­ταρ­τος τύ­πος ε­γκε­φα­λι­κών κυ­μά­των Delta, εί­ναι αυ­τός του βαθύ ύπνου. Έχει το κα­τώ­τα­το ό­ριο συ­χνο­τή­των, κα­θώς δεν μπο­ρούν να πά­ρουν μη­δε­νι­κή τι­μή, για­τί τό­τε ο ε­γκέ­φα­λός θα ή­ταν κλι­νι­κά νε­κρός.

 
Ο βα­θύς ύ­πνος ό­μως μπο­ρεί να μας φέ­ρει σε αυ­τά τα χα­μη­λό­τε­ρα ε­πί­πε­δα των Delta κυ­μά­των. Ό­ταν δια­βά­ζου­με ξα­πλω­μέ­νοι στο κρε­βά­τι λί­γο πριν τον ύ­πνο, τό­τε συ­νή­θως βρι­σκό­μα­στε στην κα­τά­στα­ση Low Beta, η ο­ποί­α με το κλεί­σι­μο του βι­βλί­ου, του φω­τός και των μα­τιών μας, θα κα­τε­βεί, στην Alpha, κα­τό­πιν στην Theta, για να πέ­σου­με κοι­μι­σμέ­νοι στην κα­τά­στα­ση Delta.

Φυ­σι­κά, η α­ντί­στρο­φη διαδικασία συμ­βαί­νει όταν αρ­χί­ζου­με σι­γά-σι­γά να ξυ­πνά­με α­πό τον βα­θύ ύ­πνο, περ­νώ­ντας δια­δο­χι­κά τα α­ντί­στοι­χα στά­δια του ξυ­πνή­μα­τος.

Οι τι­μές των συ­χνο­τή­των ποι­κίλ­λουν α­πό άν­θρω­πο σε άν­θρω­πο έ­χο­ντας σχε­τι­κά μι­κρές α­πο­κλί­σεις με­τα­ξύ τους. Εάν ο ε­γκέ­φα­λός μας δεν εί­ναι ε­ξα­σκη­μέ­νος στο να συντονίζεται εύκολα με αυ­τές τις συ­χνό­τη­τες, η με­τά­βα­σή μας στις διά­φο­ρες κα­τα­στά­σεις δεν θα εί­ναι και τό­σο εύκολη.

Κα­τά συ­νέ­πεια, τα α­πο­τε­λέ­σμα­τα μιας συ­νό­δου μπο­ρεί να μην γί­νουν ά­με­σα α­ντι­λη­πτά, αλ­λά να ε­πι­δρά­σουν αρ­γό­τε­ρα, ακό­μη και χωρίς να εί­ναι πα­ρόν το ερέθισμα. Αυ­τό διορ­θώ­νε­ται με τον και­ρό, μέ­σα α­πό την εξά­σκη­ση και την ε­μπει­ρί­α μας σε αυ­τές τις καταστάσεις, πα­ρέ­χο­ντάς μας ευερ­γε­τι­κά α­πο­τε­λέ­σμα­τα μέσα α­πό πλήθος ε­φαρ­μο­γών τους.

Η ποι­κι­λία των συ­χνο­τή­των που συ­να­ντού­με στους βα­σι­κούς τύ­πους των ε­γκε­φα­λι­κών κυ­μά­των, σε συν­δυα­σμό με μί­α πο­λυδιά­στα­τη προ­σέγ­γι­ση της κοι­νω­νι­κο-ψυ­χο­λο­γι­κής βελ­τί­ω­σης και εκ­παί­δευ­σης, α­πο­σκο­πούν στη χα­λά­ρω­ση, πε­ρι­συλ­λο­γή, ε­νί­σχυση της δη­μιουρ­γι­κό­τη­τας, α­νά­πτυ­ξη της διαί­σθη­σης, την ε­μπλου­τι­σμέ­νη εκ­μάθη­ση, τη βελ­τί­ω­ση του ύ­πνου, την ε­λευ­θε­ρί­α του πνεύ­μα­τος και την προ­σω­πι­κή ε­ξε­ρεύ­νη­ση των κα­τα­στά­σε­ων τoυ συνειδητού.

 
 
 
 
 
 
 
 
Remaining Time-0:00
Fullscreen
Mute

Σε κα­τά­στα­ση Beta βρί­σκε­ται συ­νή­θως έ­να έ­ντο­να δε­σμευ­μέ­νο μυαλό, ένα ά­το­μο ε­νερ­γό σε συ­νο­μι­λί­α ή έ­νας δά­σκα­λος. Ε­πί­σης, έ­νας δη­μα­γω­γός θα μπο­ρού­σε να βρίσκε­ται σε High Beta κα­τά­στα­ση. Σε α­κραί­ες πε­ρι­πτώσεις χα­ρα­κτη­ρί­ζουν την α­νη­συ­χί­α και τον ξαφ­νι­κό φό­βο.

 
 

Το βιβλίο του Γάλλου παιδιάτρου Αλντό Ναουρί «Εκπαιδεύοντας τα παιδιά – Όρια στην παιδική παντοδυναμία«, μπορεί να κυκλοφόρησε το 2012, όμως παραμένει ένα από τα πλέον ευπώλητα, παρά τις… αιρετικές του θέσεις. Όπως χαρακτηριστικά θα διαβάσετε στο οπισθόφυλλο του βιβλίου:

[Ο Ναουρί] προτρέπει τις μαμάδες να πάψουν να «ασκούν γοητεία» στα παιδιά τους, τους μπαμπάδες να μην αρκούνται στο ρόλο του παρατηρητή, και τους δύο γονείς να δώσουν έμφαση στη μεταξύ τους σχέση. Στηλιτεύει τη «γλυκερή ψευδοστοργή» των σημερινών γονιών, που δεν διαπαιδαγωγεί αλλά συντηρεί την αίσθηση της παιδικής παντοδυναμίας υπονομεύοντας το μέλλον.

Στη σύγχρονη επιταγή «Μπορείς και δικαιούσαι να τα έχεις όλα» ο Αλντό Ναουρί αντιτάσσει: «Δεν μπορείς να τα έχεις όλα, αλλά μπορείς να παλέψεις για να έχεις όσο το δυνατόν περισσότερα». Στα συνεχή «ναι» των γονιών που διαλύουν τον ατομικό ψυχισμό και τον κοινωνικό ιστό αντιπαραβάλλει ένα «όχι» που καταφάσκει στη ζωή!

Με αφορμή το εν λόγω βιβλίο, ο Ναουρί μίλησε εκείνη την εποχή στο περιοδικό “Le Point” και αυτά που είπε θα σας κάνουν σε μεγάλο βαθμό να σκεφτείτε το πώς μεγαλώνετε τα παιδιά σας…

Le Point: Τα παιδιά μας πηγαίνουν τόσο άσχημα;
Aldo Naouri: Πιστεύω ναι. Στα 40 χρόνια που εξασκώ το επάγγελμα μου, βλέπω πόσο τα πράγματα έχουν αλλάξει. Η φυσική τους υγεία έχει βελτιωθεί αισθητά, αλλά παρουσιάζουν εδώ και 10 ή 15 χρόνια, προβλήματα συμπεριφοράς και αναπτύξεως άγνωστα παλαιότερα.

Le Point: Παραδείγματος χάριν;
Aldo Naouri: Παρουσιάζουν δυσκολίες σχετικές με την καθυστέρηση της εκμάθησης της γλώσσας, σχολικά προβλήματα, προβλήματα υπερκινητικότητας. Η απόδειξη; Η απίστευτη ανάπτυξη των επαγγελμάτων όπως αυτά που σκοπεύουν σε «αποκατάσταση» και αναφέρονται στην ψυχομετρία ή την ορθοφωνία.

Le Point: Κατά την γνώμη σας, προτού οι γονείς καταφύγουν στον ψυχολόγο, πρέπει να εκπληρώσουν τον καθοδηγητικό τους ρόλο καθόλη την διάρκεια της παιδικής ηλικίας. Όμως δεν το κάνουν, γιατί;

Aldo Naouri: Στο βάθος αυτής της «αδυναμίας της καθοδήγησης», υπάρχουν δύο βασικά γεγονότα. Το πρώτο είναι ο έλεγχος από το 1975 των γεννήσεων με την αντισύλληψη. Προφανώς με χαροποιεί. Αλλά αλλάζει τα πάντα. Το μωρό δεν είναι πλέον ένα αθέλητο αποτέλεσμα της σεξουαλικής πράξεως, αλλά το αποτέλεσμα της θελήσεως και των δύο, τοποθετούμενο επομένως στην κορυφή του οικογενειακού οικοδομήματος.

Το δεύτερο είναι το πέρασμα την ίδια περίοδο από μια κοινωνία της στερήσεως σε μια κοινωνία της αφθονίας. Προφανώς και αυτό με ικανοποιεί. Όμως σε μια κοινωνία της στερήσεως όπως εκείνη που γνωρίσαμε πριν από το 70, το ενδόμυχο μήνυμα που υπήρχε στην εκπαίδευση ήταν: «Δεν μπορείς να τα έχεις όλα». Παρείχετο μια κατάσταση που το λιγότερο που μπορούσε να χαρακτηριστεί ήταν αυτή της διάψευσης (ματαίωσης), αυτή που οι ψυχαναλυτές ονομάζουν έλλειψη και που είναι κατά την γνώμη μου ουσιαστική στην εκπαίδευση ενός παιδιού από την ποιο μικρή ηλικία. Σήμερα το μήνυμα της καταναλωτικής κοινωνίας, επομένως και των ίδιων των γονέων είναι «Όχι μόνο μπορείς να τα έχεις όλα, αλλά όπως και εμείς, έχεις δικαίωμα σε όλα».

Le Point: Υπαινίσσεστε ότι είναι οι μεσαίες τάξεις που πρέπει να αναλάβουν την καθοδήγηση των παιδιών τους.

Aldo Naouri: Απόλυτα. Γιατί αυτές ήταν που ωφελήθηκαν από την αύξηση του πλούτου. Πως να αναθρέψουν τα παιδιά τους μέσα σε μια αφθονία που είναι τόσο νέα; Με κίνδυνο να σοκάρω, σκέπτομαι πως οι ανώτερες τάξεις της κοινωνίας που είχαν αυτή την κληρονομιά και δεν γνώρισαν τον βάρβαρο πλουτισμό, πορεύονται καλλίτερα, γιατί συνεχίζουν να έχουν την διάψευση στην εκπαίδευση, είτε ευχαριστεί είτε όχι τα παιδιά.

 

Le Point: Η θεωρία σας εφαρμόζεται ίσως στις καλές συνοικίες, αλλά το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας σήμερα αποκλείεται από την αφθονία. Τα παιδιά των δύσκολων συνοικιών είναι απογοητευμένα και δεν πάνε καλά.

Aldo Naouri: Προέρχομαι και εγώ από την μιζέρια, από την οποία κατάφερα να βγω και δεν είμαι ο μόνος από την γενιά μου. Μεγάλωσα όμως σε μια εποχή όπου το μήνυμα της ήταν: «Δεν μπορείς να τα έχεις όλα, αλλά μπορείς να αγωνισθείς για να έχεις όσο το δυνατόν περισσότερα». Αυτό που είναι φοβερό, είναι να μεγαλώνεις στη στέρηση και η κοινωνία να σε κάνει να πιστεύεις ότι έχεις δικαίωμα για τα πάντα. Είναι κάτι που μπορεί να σε τρελάνει.

Le Point: Γιατί τόσοι πολλοί γονείς παραπονιούνται, ότι δεν μπορούν να έχουν καθοδηγητικό ρόλο;

Aldo Naouri: Αυτό που θεμελιώνει την καθοδηγητικότητα δεν είναι ο θυμός, δεν είναι τα χαστούκια ή το ξύλο τα οποία καταδικάζω, είναι η ιεραρχία μέσα στην οικογένεια και προπάντων η αίσθηση ότι υπάρχει. Όταν δεν υπάρχει η ελάχιστη αμφιβολία πάνω στο δικαίωμα του καθοδηγείν, όταν δεν χρησιμοποιούμε μεθόδους δελεασμού, τότε ο ρόλος του καθοδηγητή λειτουργεί. Πολλοί γονείς εμπλέκονται σε διαπραγματεύσεις, σε παζάρια με τα παιδιά τους. Όμως διαπραγματευόμαστε με ένα άτομο ίσο με εμάς!

Le Point: Αυτό το άτομο δεν είναι ένα παιδί;

Aldo Naouri: Ένα μικρό παιδί είναι μια προσωπικότητα άξια σεβασμού. Αλλά όχι δεν είναι ακόμη ένας ισότιμος συνομιλητής.

Le Point: Μα δεν είναι δικό σας λάθος, των παιδιάτρων, των ψυχολόγων και των υπολοίπων ειδικών για τα παιδιά, που οι γονείς δεν αισθάνονται ως καθοδηγητές; Τα βιβλία και οι μεγάλες θεωρίες που γνωρίζετε και που εξασκείτε, δεν αποδεικνύουν ότι εσείς είστε που έχετε αποστερήσει αυτό τον ρόλο;

Aldo Naouri: Απόλυτα! Μα μην με βάζετε και μένα μέσα. Όλο μου το έργο, εδώ και τριάντα χρόνια, αποτελείται ακριβώς από την προσπάθεια να πείσει τους γονείς να επανεύρουν την θέση τους και να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη στους εαυτούς τους. Είχα πει στην Françoise Dolto*: «Λόγω των απόψεών σας οι γονείς έχουν μουγγαθεί, γι’αυτό τους συμβουλεύω να μην σας ακούν!». Είχε ένα τέτοιο ταλέντο ώστε καθιστούσε τους γονείς παράλυτους. Προτιμώ τους γονείς που κάνουν λάθη, αλλά αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους και τα δικαιώματά τους αυτοί «υψηλά ιστάμενοι» και τα παιδιά «χαμηλά», παρά αυτούς που καταφεύγουν στις συνταγές των ψυχιάτρων.

Le Point: Ισχυρίζεστε, εσείς ο φανατικός της ψυχαναλύσεως ότι η θέση που έχει πάρει το υποσυνείδητο μέσα στην κοινωνία μας είναι εμπόδιο στην εκπαίδευση!

Aldo Naouri: Μα η εκπαίδευση δεν είναι διαδικασία θεραπευτική! Είναι μια δέσμευση των ορμών! Η λέξη η οποία μπορεί να κάνει την μεγαλύτερη ζημιά μέσα στις οικογένειες είναι η λέξη «τραυματικός». Φοβόμαστε μήπως την υποστούν τα παιδιά και έτσι υφίστανται πολύ καλά την απογοήτευση, τους εμποδίζουν να μεγαλώσουν…Είναι όπως όταν έρχονται στον παιδίατρο με τα οκτάχρονα παιδιά τους, μαζί με ένα μπιμπερό ή με μια πιπίλα στο στόμα, γιατί ο γονιός δεν ξέρει πώς να το αποτρέψει χωρίς να το «τραυματίσει». Αρκεί να τους το πάρει!

Le Point: Χρησιμοποιείτε λέξεις πολύ σκληρές για τους γονείς, μα είναι προπάντων οι μητέρες που ως συνήθως μέσα στα γραπτά σας, κατηγορούνται για όλα τα κακά. Θα έλεγε κανείς ότι μετά από 40 χρόνια συναναστροφή στο ιατρείο σας, δεν μπορείτε ούτε να τις βλέπετε!

Aldo Naouri: Αντιθέτως, συμπάσχω με την μοίρα τους και θέλω να τις βοηθήσω! Τις έχουν κάτω από μια μεγάλη πίεση αυτή της μητρότητας και εκείνη του επαγγέλματος, που για να κρατηθούν έχουν βρει ένα τρόπο απλό να επιμελούνται του ναρκισσισμού τους: να αγαπιούνται από τα μικρά παιδιά τους ευχαριστώντας τα σε όλα, τιθέμενες καθολοκληρίαν στην διάθεσή τους. Πρόκειται για καταστροφή!

Le Point: Όμως οι σημερινές γυναίκες εργάζονται, επενδύουν έξω από τα παιδιά τους. Πώς μπορούν να τεθούν στην διάθεσή τους;

Aldo Naouri: Προσπαθώντας να ανακτήσουν κάθε βράδυ σε μιάμιση ώρα τις δέκα ώρες της απουσίας τους! Τι λάθος! Προσπαθώ να τις πείσω ότι η παρουσία τους δεν έχει την σημασία που της δίνουν και πως τα μωρά τους, πέντε λεπτά αφότου τις βρήκαν, είναι σαν να τις είχαν όλη την ημέρα. Δεν χρειάζεται κάτι να «ανακτήσουν».

Le Point: Αισθάνεται κανείς την εμπάθεια σας για τους πατεράδες… Είναι λίγο έντονο, μόλις εξήλθαμε από την πατριαρχική κοινωνία, μόλις που άντρας και γυναίκα βιώνουν την ισότητα και παραπονιέστε για τους φτωχούς πατεράδες.

Aldo Naouri: Παραδέχομαι την εμπάθεια. Αλλά ο πατέρας και η μητέρα δεν είναι ίσοι. Οι ενδομήτριες σχέσεις αφήνουν ίχνη ανεξίτηλα στα παιδιά, που γνωρίζουν αμέσως ποια είναι η μητέρα τους από την οποία δεν μπορούν να «απαλαγούν», ενώ ο πατέρας για ένα μωρό είναι ένας ξένος. Η μητέρα οφείλει να επενδύσει στο λόγο της και η κοινωνία να την στηρίξει στην αρμόζουσα θέση της, η οποία δεν είναι ανταλλάξιμη με αυτή της άφωνης μαμάς. Κάνουμε το αντίθετο και όλος ο κόσμος χάνει. Θυμόσαστε την αναφορά του δικαστή Bruel πάνω στην βία στα περίχωρα το 1998. Η διάγνωση ήταν χωρίς
αμφιβολία: έλλειψη του πατέρα!

Le Point: Όμως οι πατεράδες του σήμερα είναι περισσότερο παρόντες, επενδύουν πολύ περισσότερα στα παιδιά τους.

Aldo Naouri: Είναι θαυμάσιο, αλλά για μια φορά ακόμα, αν δεν επενδύσουν και δεν αναγνωρισθούν στον ρόλο τους από την φωνή της μητέρας και ολόκληρη την κοινωνία, αν θεωρούνται σαν δεύτερες μητέρες, δεν υπάρχει τίποτα να προσθέσουν στην εκπαίδευση του παιδιού. Ένας πατέρας μπορεί να είναι συνέχεια παρών και να μην έχει καθόλου λόγο. Έτσι το βλέπω! Δεν πρόκειται για την εισαγωγή μιας άδειας πατρότητος των δέκα πέντε ημερών με την οποία θα επαναφέρει την θέση του. Είναι ενθαρρυντικό η κοινωνία και οι μητέρες να δεχτούν, ότι ο πατέρας παίζει σπουδαίο διαλεκτικό ρόλο στην εκπαίδευση: ελκύστε τη μητέρα προς την θηλυκότητά της και θρυμματίστε την σχέση μητέρας παιδιού.

Le Point: Αν αυτή η «ανεπάρκεια στην εκπαίδευση» διαιωνίζεται, σε τι κίνδυνους εισέρχεται η κοινωνία;

Aldo Naouri: Ένα άτομο του οποίου η παιδική παντοδυναμία δεν έχει σταματήσει από την συνεχή εκπαίδευση, στην ώριμη ηλικία θα ζει στην αγωνία, στην φιλαυτία και στη μονομανία. Τους αναγνωρίζω αμέσως αυτούς τους ενήλικες! Αν οι γονείς δεν επαναεπενδύσουν στο ρόλο τους, η κοινωνία μας κινδυνεύει με ρήξη στο κοινωνικό ιστό, ο οποίος είναι ήδη παρόν. Κινδυνεύει να μείνει ακυβέρνητη.

 

Κάθε παιδί είναι μοναδικό και έχει το δικό του ρυθμό ανάπτυξης. Μεγαλώνοντας , ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα στην οποία βρίσκεται, ξεδιπλώνει με μοναδικό τρόπο τις γλωσσικές του ικανότητες. Τα στάδια ανάπτυξης λόγου και ομιλίας που συνήθως συναντάμε στη διεθνή

 
βιβλιογραφία αναφέρονται στο μέσο όρο των παιδιών. Συνεπώς, οποιαδήποτε μικρή απόκλιση που παρατηρούν οι γονείς στο δικό τους παιδί, δεν ερμηνεύεται απαραίτητα ως κάποια διαταραχή λόγου, ούτε ότι το παιδί θα πρέπει να ενταχθεί, οπωσδήποτε, σε πρόγραμμα λογοθεραπευτικής παρέμβασης.
 
• Αν δεν κατανοεί αυτό που του λέτε, δεν αντιδρά στις οδηγίες που του δίνετε ή δεν ανταποκρίνεται στις προσπάθειες που κάνετε για να επικοινωνήσετε μαζί του
• Αν η ομιλία του δεν είναι σχετική με τις ερωτήσεις που του κάνετε ή με τη συζήτηση
• Αν δεν μπορεί να μασήσει ή να καταπιεί την τροφή (υγρή ή στερεή ) και πνίγεται
• Αν τρώει επιλεκτικά μόνο συγκεκριμένα είδη και υφές τροφών πχ μπισκότα, γάλα μακαρόνια κ.α.
• Αν ξαφνικά και απότομα η ομιλία του σταματήσει
• Αν μιλάει ‘μωρουδίστικα’ μετά τα 4 και η ομιλία του δεν είναι καταληπτή από άλλους
• Αν δε χρησιμοποιεί σωστά δομημένες προτάσεις ή έχει φτωχό λεξιλόγιο ή δεν αρθρώνει σωστά τους φθόγγους που αναπτύσσονται τελευταίοι στην ηλικία των 5 χρονών.
• Αν παρουσιάζει δυσκολία στη χρήση του ‘ρ' ή του ‘θ' στα 6 του χρόνια.
• Αν δεν δείχνει σημεία επικοινωνίας με το περιβάλλον και δεν αντιδρά σε ήχους
• Αν κάνει στερεοτυπικές, μονότονες και επαναλαμβανόμενες κινήσεις με το σώμα, τα χέρια ή το κεφάλι
• Αν ασχολείται με ιδιόρρυθμο τρόπο με τα παιχνίδια του και έχει εμμονές
• Αν δυσκολεύεται να ξεκινήσει να μιλάει, κολλάει στον πρώτο ήχο της λέξης ή επαναλαμβάνει πολλές φορές κάποια συλλαβή, λέξη ή μικρή φράση
• Αν δυσκολεύεται να μάθει πράγματα καθημερινής ρουτίνας ακόμα και μετά από πολλές προσπάθειες.
• Αν δυσκολεύεται στην ανάγνωση και τη γραφή.
 
Επίσης, αν υπάρχουν δυσκολίες συμπεριφοράς που επηρεάζουν την επικοινωνία και τη κοινωνική συνδιαλλαγή του παιδιού στο οικογενειακό ή το σχολικό του περιβάλλον, όπως:
 
• Υπερκινητικότητα
• Διάσπαση προσοχής
• Μειωμένο εύρος προσοχής
• Έλλειψη βλεμματικής επαφής
• Αποστασιοποίηση από συνομήλικους
• Μεγάλα έντονα νευρικά ξεσπάσματα

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν πολύ συγκεκριμένη εικόνα για το τι είναι η λογοθεραπεία. Θεωρούν πως οι λογοθεραπευτές μαθαίνουν απλά στα παιδιά να λένε το ‘σ’ ή το ‘ρ’. Αλήθεια, όμως, είναι μόνο αυτό ; Σε τι βοηθάει η λογοθεραπεία ; Το βασικό αντικείμενο ενασχόλησης ενός λογοθεραπευτή είναι ο λόγος αλλά δεν είναι μόνο αυτό.

 
Οι λογοθεραπευτές ασχολούνται με ένα ευρύ φάσμα διαταραχών που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με λειτουργίες που συμμετέχουν στον λόγο και την επικοινωνία. Εκτός από τα προβλήματα ομιλίας και γλωσσικής ανάπτυξης, ένας λογοθεραπευτής είναι εκπαιδευμένος να αξιολογεί και να αντιμετωπίζει διαταραχές όλων των ηλικιών και στους παρακάτω τομείς:
 
Φωνή
 
Η βραχνάδα, η τραχύτητα, η υπερβολική ένταση δεν είναι χαρακτηριστικά μόνο της φωνής των ενηλίκων. Τα παιδιά παρουσιάζουν δυσφωνίες αρκετά συχνά αλλά πολλές φορές αγνοούνται αφού θεωρούνται συμπτώματα ιώσεων ή και στοιχεία του χαρακτήρα του παιδιού. Η θεραπεία φωνής αντιμετωπίζει τα προβλήματα φωνής παιδιών και ενηλίκων συμβάλλει στην εδραίωση υγιών φωνητικών συμπεριφορών.
 
Σίτιση και Κατάποση
 
Οι λογοθεραπευτές ασχολούνται και με την αντιμετώπιση της δυσφαγίας. Τα παιδιά με διαταραχές σίτισης και επιλεκτική διατροφή είναι πιθανό να παρουσιάσουν προβλήματα σε κάποια από τις φάσεις της κατάποσης. Επομένως, μπορούν να επωφεληθούν τη λογοθεραπευτική παρέμβαση
 
Κοινωνικές δεξιότητες και Πραγματολογία
 
Η επιτυχημένη επικοινωνία απαιτεί επαρκείς κοινωνικές δεξιότητες και σωστή πραγματολογία της γλώσσας. Η πραγματολογία αποτελείται από όλα τα στοιχεία αλληλεπίδρασης, την ερμηνεία των μη-λεκτικών σημείων, την πρόβλεψη στην ανταλλαγή μηνυμάτων κατά την επικοινωνία. Έάν οι δεξιότητες αυτές είναι ελλιπείς, η επικοινωνία καθίσταται δύσκολη.
 
Γνωστικές λειτουργίες
 
Ο λόγος αποτελει μια από τις νοητικές λειτουργίες του ανθρώπινου εγκεφάλου και δεν λειτουργεί ανεξάρτητα από αυτές. Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, νευρο-εκφυλιστικές ασθένειες-άνοιες, κρανιο-εγκεφαλικές κακώσεις, μπορεί να εμποδίσουν την ομαλή λειτουργία του εγκεφάλου και να προκαλέσουν διαταραχές σε γνωστικό επίπεδο που συνδέονται άμεσα με τη γλώσσα. Η λογοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση των λειτουργιών αυτών.

Logo Footer 1

Προσπαθούμε να παρέχουμε ένα σύνολο διαγνωστικών και θεραπευτικών υπηρεσιών που μπορούν να καλύψουν κάθε ανάγκη. Αντιμετοπίζοντας το κάθε περιστατικό ως μοναδικό.

Newsletter

Κάντε εδώ την εγγραφή σας!

© 2021 Λογοθεραπεία Χαλκίδα. All Rights Reserved. 

Κατασκευή & Υποστήριξη Creative Agency